Ciğer Şiş, Ciğer Şiş: Adanalı Kahvaltısı, Adana Gezi RehberiAdana Gezi Rehberi

Ciğer Şiş: Adanalı Kahvaltısı

Adana’da kebap denince akla gelen tek yemek Adana Kebabı değildir. Adana’nın kebap türünde başka yemekleri de vardır. Bunlardan ilk akla geleni tabii ki ciğer şiş. Her yörenin bir ciğer yiyişi vardır. Adanalılar ise en çok mangalda ciğeri severler. Ciğer şiş Adana’da o kadar yaygın bir yemektir ki başlı başına ciğer restoranları vardır. Bazı kebapçılar kendilerini kebapçı olarak değil, ciğerci olarak tanımlar. Fakat kendisini nasıl tanımlarsa tanımlasın Adana’nın bütün kebapçılarının menüsünde ciğer şiş bulunur. Ciğer şişin nasıl yapıldığını, nasıl servis edildiğini ve nerede yenilebileceğini anlatmadan önce aklınızdaki soruyu cevaplayalım.

Adana’da Gerçekten de Ciğerle mi Kahvaltı Yapılıyor?

Adana’nın imajı malumunuz. Adanalıların günde üç öğün et yediği sanılıyor. Her gün sabahları ciğerle kahvaltı yaptığımız, gün içinde ve akşamları kebap yediğimiz, geceleri de şırdan yediğimiz düşünülüyor. Evet, bunlar Adana’nın en çok tanınan yemekleridir. Bol bol tüketilir. Fakat daha önce de başka yazılarımda belirttiğim üzere haftada yedi gün ve günde her öğün et yemiyoruz. Bu biraz abartı. Adana mutfağında başka yemekler de var. Sebze yemekleri de yiyoruz, hem de bol bol yiyoruz. Hatta bir kebapçıya yolunuz düşerse o kadar çok salata getiriyorlar ki kebapçıda bile etten çok sebze yemiş oluyoruz.

Peki ya ciğerle kahvaltı yapmak? Evet, Adana’da ciğerle kahvaltı yapmak şeklinde bir gelenek olduğu doğrudur. Bu bir abartı değil. Abartılı olan şey, bunu her gün yaptığımız iddiasıdır. Bunu her gün yapmıyoruz. Ciğerle kahvaltı yapmak bir Pazar günü geleneğidir. Bu 100 yıllık bir gelenektir.

Ciğer şiş aslında Adana merkezin değil, Kozan ilçemizin yemeğidir. Fakat Kozan bir ilçe olduğu için ciğer şiş Adana’nın ismiyle duyulmuştur. (Bu arada Kozanlılar, uzun yıllardır il olma mücadelesi veriyorlar) Ciğerle kahvaltı yapma geleneği Kozan’da doğmuş, Adana’ya yayılmış ve özellikle de Büyük Saat Kulesi ve Kazancılar Çarşısı çevresinde sahiplenilmiştir. Şehrin tarihî eserlerle dolu bu bölgesi Adana Kebabının da doğum yeridir. Bu bölgede çok iyi kebapçı ve ciğerciler bulunur. Ciğerle kahvaltı geleneği daha sonra şehrin diğer bölgelerine de yayılmıştır. Pazar sabahları ciğerciler erkenden dükkân açar ve mangalları yakar. Restoranların iç kısmı ve önü kalabalığa yetmediğinden sokaklara da masalar yerleştirilir.

Ciğer Şiş, Ciğer Şiş: Adanalı Kahvaltısı, Adana Gezi Rehberi
Büyük Saat’in ara sokaklarında ciğerle kahvaltı yapan kalabalık.

Peki Adanalılar Neden Ciğeri Sabah Yiyorlar?

Bazıları et delisi olduğumuzdan, sabahları da etsiz kalmak istemediğimizden olduğunu sanabilir. Hâlbuki bunun açıklaması bu kadar basit değil. Ciğeri sabah yemenin açıklaması şudur: Ciğer, sindirmesi uzun süren bir yiyecektir. O yüzden ciğeri yedikten sonra gün boyu hareketli olmak gerekir. Öğleden sonra ya da akşam saatlerinde ise zaten günün önemli bir kısmı geçmiş oluyor. Yani hareketli olacağınız süre azalmış, uyku saatiniz yaklaşmış oluyor. Bu yüzden ciğer, sabah erken saatlerde yenilir.

Tabii ki bu geleneği diğer günlerde de yaşamak isteyenler için şehirdeki ciğercilerin önemli bir kısmı hafta içi de erkenden dükkân açarlar. Yani Adana geziniz hafta sonuna denk gelmedi diye “ciğer şişle kahvaltı yapamayacağım” diye üzülmeyin. Diğer günlerde de ciğer şişle kahvaltı yapabilirsiniz. Hatta ciğer şişi kahvaltıda yemek zorunda da değilsiniz. Günün her saati isteyenlere Adana’da ciğer şiş satılır. Fakat tekrar belirteyim: Adanalıların her gün ya da çok sık ciğerle kahvaltı yaptığı doğru değildir. Hafta içi de canı çekenler olup bunu yapsalar da bu aslında bir Pazar günü geleneğidir.

Adana Ciğer Şiş Nasıl Yapılır, Nasıl Servis Edilir?

Ciğer şişin tarifi kebaba kıyasla daha kolay görünür. Ciğer şiş, erkek kuzu ciğerinden yapılır. Başka bir hayvanın ciğeri kesinlikle olmaz. Kuşbaşı şeklinde doğranır. Yanına bir de kuyruk yağı doğranır. Şişlere iki ciğer, bir yağ şeklinde takılır ve mangalda pişirilir. Elbette bu kadar basit değil. Yalnızca ustaların bildiği incelikleri de var. O yüzden her yerin ciğeri aynı derecede güzel olmaz.

Ciğer Şiş, Ciğer Şiş: Adanalı Kahvaltısı, Adana Gezi Rehberi
Ciğer Şiş

Ciğer şiş, şişten çekilmeden, tabaktaki ekmeğin üstüne yatırılarak getirilir. Ortalama bir porsiyonda yaklaşık 10 adet şiş bulunur. Siz yerken şişten çekersiniz. Zaten masanızın yanına şişleri koyabileceğiniz bir silindir teneke kutu da koyacaklar. Şişten çektikçe o şişleri o kutuya bırakmalısınız. Böylece masadaki şişler size sıkıntı çıkarmanız. Ciğer şişi ille de bu şekilde yemek zorunda değilsiniz tabii ki. Dürüm olarak da yiyebilirsiniz.

Ciğer şişin yanında közlenmiş domates ve közlenmiş biber de getirilir. Adana kebabının servis usulünde gördüğümüz çoban salata, ezme salata, sumaklı soğan salatası, közlenmiş soğan salatası, maydanoz ve limon tabağı; ciğer şişin yanında da aynen getirilir. Ciğer yerken genellikle ciğerin üstüne kimyon dökülür. Ciğercideki masanızda mutlaka kimyon bulunur. Peki ciğer şişin yanında ne içilir? El yapımı köpüklü ayran ya da şalgam.

Ciğer Şiş Nerede Yenir?

Adana’da en iyi ciğer şiş yapan yerlere gelelim. Eğer Adana geziniz, il merkezi ile sınırlı değilse Kozan’a gittiğinizde ciğer şişi orada yemenizi tavsiye ederim. Kozan’da çok iyi ciğerciler bulacağınızdan şüpheniz olmasın. Orada da sabahları ciğerle kahvaltı yapabilirsiniz.

Adana il merkezine gelince, ciğerle kahvaltı denince ilk akla gelen yer olan Büyük Saat Kulesi ve çevresini tavsiye ederim. Burada çok ama çok iyi ciğerci ve kebapçılar bulunur. Sabahın erken saatleri de dâhil olmak üzere ciğerciler orada sizi bekliyor olacak. Hatta Pazar günü sabah giderseniz sokaklara da masaların yerleştirildiğini ve kalabalığın gelmeye başladığını göreceksiniz. Buradaki bütün mekânları tercih edebilirsiniz. Yine de kararsızsanız size, daha önce yolumun düştüğü Ciğerci Edip Usta’yı tavsiye ederim.

Büyük Saat Kulesi ve çevresi dışında, başka nerede iyi ciğerci bulabiliriz diye soranlar olabilir. Size, Reşatbey Mahallesindeki, 5 Ocak Stadyumu ve Merkez Park yakınlarındaki Ciğerci Mahmut’u tavsiye ederim. Pek çok kişiye göre Adana’nın en iyi ciğercisidir. Vedat Milor da iki kez ziyaret etmiş ve ciğer yenilebilecek en iyi mekân olduğunu belirtmiştir. Popülaritesi artmış olmasına rağmen kalitesinden ödün vermemiştir. Sabahın erken saatlerinden itibaren açıktır.

Turgut Özal Bulvarı’ndaki Ciğerci Ulaş ise son zamanlarda Adana’nın en popüler ciğercisidir. Hatta Adana’ya yolu düşen çeşitli müzisyenlerin video kliplerinde bu mekânı görebilirsiniz. Ciğer şişi ve kebabı güzeldir. Burada ciğer yemek için ille de sabah olmasını beklemeye gerek yok. 24 saat açıktır.

Bir de evime yakınlığı nedeniyle denediğim ve ciğer dürümünden çok memnun kaldığım Kurttepe Piknik, Kebap & Pirzola adlı restoranı denemenizi tavsiye ederim. Ciğerini haftalar önce yemiş olmama rağmen tadını hâlâ unutabilmiş değilim. Yeri de çok güzel. Kurttepe Mahallesinde, Süleyman Demirel Bulvarı’nın arka tarafında, Çukurova Kaymakamlığı yakınlarında göl manzaralı bir yer.

Sizin de eklemek istediğiniz iyi ciğerciler varsa bu yazıya yorum yazabilirsiniz.

1 reply »