Atatürk Evi Müzesi, Atatürk Evi Müzesi ve Atatürk’ün Adana Ziyaretleri, Adana Gezi RehberiAdana Gezi Rehberi

Atatürk Evi Müzesi ve Atatürk’ün Adana Ziyaretleri

Adana, Atatürk’ün en çok ziyaret ettiği illerimizden biridir. 1918’den başlayıp 1938’e kadar olan yirmi yıllık dönemde Atatürk, Adana’yı dokuz kere ziyaret etmiştir. Bu ziyaretler Adana’da kalıcı izler bırakmıştır. Biz de okumakta olduğunuz bu sitede bu ziyaretlerin izlerini süreceğiz. Bugün, Atatürk Evi Müzesi ‘nden başlıyoruz.

Atatürk’ün Adana Ziyaretleri

Atatürk’ün dokuz ziyaretinden biri Kurtuluş Savaşı’ndan önce, biri Kurtuluş Savaşı sırasında, biri Kurtuluş Savaşı ile Cumhuriyet’in İlanı arasındaki dönemde yapılmıştır. Kalan altı ziyaret ise Cumhuriyet’in İlanından sonra yapılmıştır. Bu ziyaretlerden sekizi Adana il merkezine ve biri de Pozantı ilçemize yapılmıştır. Atatürk’ün Adana’ya yaptığı ziyaretleri kısaca listeleyip bilgi verelim.

Atatürk Evi Müzesi, Atatürk Evi Müzesi ve Atatürk’ün Adana Ziyaretleri, Adana Gezi Rehberi
Adana Atatürk Evi Müzesi

Ziyaretler

  • Birinci Ziyaret: 31 Ekim 1918’de gerçekleşti. Atatürk, Şakirpaşa Konağı’nda misafir edildi. Kurtuluş Savaşı’nın ilk adımları burada atıldı. On bir gün sonra İstanbul’a döndü. Hikâyesini Şakirpaşa Konağı ile ilgili yazımızda anlatmıştık.
  • İkinci Ziyaret: 5 Ağustos 1920’de gerçekleşti. Kaç Kaç Olayından yaklaşık bir ay sonrasıydı. O sıralarda Adana il merkezi düşman işgali altındaydı. Atatürk, Pozantı ilçemize geldi ve Birinci Pozantı Kongresine katıldı. Pozantı Nutkunu okudu. Adana halkına moral verdi. Aynı gün içinde Ankara’ya döndü.
  • Üçüncü Ziyaret: 15 Mart 1923’te gerçekleşti. Atatürk, eşi Latife Hanım’la birlikte geldi. Sonraki ziyaretlerde olduğu gibi Adana halkının yoğun ilgisi söz konusuydu. Hatta tüm ziyaretler içinde en görkemlisi bu ziyarettir. Bu olayın yıl dönümü her sene Adana’da kutlanır. Atatürk, Adana’nın ileri gelenleri, esnaf ve çiftçilerle görüştü. Kurtuluş Savaşı’nın temellerini Adana’da attığını söyledi. Hatay’ın da bir gün kurtarılacağı mesajını verdi. Suphi Paşa Konağı’nda konakladı.
  • Dördüncü Ziyaret: 13 Ocak 1925’te gerçekleşti. Atatürk, eşi Latife Hanım’la birlikte geldi. Adana’nın düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü sebebiyle biraz gecikmeli de olsa Adana’ya geldi (kurtuluş 5 Ocak’ta gerçekleşmişti) ve Adana halkını kutladı. Bu arada Adana’da tarımın geliştirilmesi için önemli girişimlerde bulundu. Suphi Paşa Konağı’nda konakladı.
  • Beşinci Ziyaret: 16 Mayıs 1926’da gerçekleşti. Bu ziyaret uzun sürmedi. Bazı zirai ve idari konuları görüştü ve aynı gün Dörtyol’a gitti.
  • Altıncı Ziyaret: 16 Şubat 1931’de gerçekleşti. Bu ziyarette ağırlıklı olarak ekonomik konularla ilgilendi. 1929 Ekonomik Krizinin Adanalı çiftçiler üzerindeki etkisi ile özel olarak ilgilendi. Adana’daki Türkçe bilmeyen kesime Türkçe öğretilmesi konusuyla da ilgilendi. Fahri Bey’in evinde konakladı.
  • Yedinci Ziyaret: 28 Ocak 1933’te gerçekleşti. Atatürk, Cumhuriyet’in onuncu yılı sebebiyle düzenlediği yurt gezisinin bir parçası olarak Adana’ya geldi. Bir önceki ziyaretindeki ile benzer konularla ilgilendi. Adana’da konaklamadı, aynı gün şehirden ayrıldı.
  • Sekizinci Ziyaret: 19 Kasım 1937’de gerçekleşti. Atatürk, gece istasyondaki vagonunda konakladı. Daha önceki bazı gezilerinde olduğu gibi Tarihî Kız Lisesini ziyaret etti. Aynı gün içinde şehirden ayrıldı.
  • Dokuzuncu Ziyaret: 24 Mayıs 1938’de gerçekleşti. Atatürk, sağlığının kötüye gitmiş olmasına rağmen Hatay meselesi nedeniyle bölge illerini ziyaret etti. Kendisini bir süre daha görmek isteyen Adana halkının ricasını kırmadı ve ziyaretini uzattı. Bir süre Seyhan Nehri kıyısındaki Belediye Parkında dinlendikten sonra ayrıldı.

Atatürk Evi Müzesi

Atatürk’ün Adana ziyaretleri halkın büyük ilgisi ve yoğun sevgi gösterileri eşliğinde gerçekleşmiştir. Bu ziyaretler hakkında yukarıdakinden daha fazla ayrıntılı bilgi almak isterseniz, benim de bu yazıda faydalandığım, Erdem Çanak’ın Atatürk’ün Adana Ziyaretleri başlıklı çalışmasını okumanızı tavsiye ederim.

Atatürk’e bazı ziyaretlerinde ev sahipliği yapan Suphi Paşa Konağı’na gelelim. 19. yüzyılda inşa edildiği biliniyor. Atatürk’ün üçüncü ziyareti sırasında Ramazanoğulları‘ndan Suphi Paşa’ya aitti. Konak, Atatürk Bilim ve Kültür Müzesi Koruma ve Yaşatma Derneği’nce, Kolordu Komutanı Bedrettin Demirel’in önderliği ve halkın yardımıyla kamulaştırılıp restorasyonu yapıldı. 1981’de Müze Müdürlüğü’ne bağlı Atatürk Evi Müzesi oldu.

Atatürk’ün üçüncü ziyareti her sene 15 Martta bu binada törenle kutlanır. Bina; iki katlı, kırma çatılı, çıkmalı, kâgir yapıdadır. Yanı başındaki diğer konaklarla benzer özelliklere sahiptir.

Müzenin Odaları

Atatürk Evi Müzesi’nin her bir odası farklı bir amaç için kullanılmıştır. Kuvâ-yi Millîye Odası, Kurtuluş Savaşı’nın Adana Cephesinde savaşmış kahramanların ölümsüzleştirildiği odadır. Yaver Odası, Atatürk’ün yaverinin yatak odasıdır. Silah Odası’nda çeşitli silahlar, Atatürk döneminden madenî para örnekleri, Osmaniye’den Anıtkabir inşaatı için gönderilmiş taş örnekleri bulunuyor.

Atatürk Evi Müzesi, Atatürk Evi Müzesi ve Atatürk’ün Adana Ziyaretleri, Adana Gezi Rehberi
Adana Atatürk Evi Müzesi – Hol

Mücahitler Odası’nda Gani Girici ve bazı mücahitlerin portreleri bulunmakta. Basın Odası’nda Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde Atatürk’ün ziyaretleri ile ilgili gazete örnekleri bulunmakta. Çalışma Odası ise Atatürk’ün işlerini gördüğü yerdir. Masa, dolap, koltuk ve Atatürk’ün portresi bulunur. Bunların dışında oturma odası, Atatürk’ün yatak odası ve geniş bir sofa da var.

En önemli odalardan biri ise Hatay Odası’dır. Atatürk’ün Hatay’ı kurtarmak için çabaları ve bu nedenle Adana’yı ziyaret etmesinin anısına yapılmıştır. Hatay’dan gelen misafirlerimize özellikle de bu oda nedeniyle Atatürk Evi Müzesi’ni ziyaret etmelerini tavsiye ederim.

Müzenin alt katı ise biz gittiğimizde açık değildi ama öğrendiğime göre iki bine yakın kitabın bulunduğu bir kütüphane ile çalışma odası bulunuyor. Çalışma Odası’nda dönemin gazetelerinin bir arşivi bulunuyormuş. Kapalı olmasının nedeni gazete arşivinin taşınmış olması olabilir. Çünkü biz o arşivi geçenlerde ziyaret ettiğimiz Yeşiloba Şehitler Müzesi‘nde görmüştük.

Ulaşım Bilgileri

Gittiği her şehirde Atatürk’ün izini süren Atatürk sevdalılarının ilk önce ziyaret edeceği yer Atatürk Evi Müzesi olmalıdır. Müze, Pazartesi hariç her gün açık. Giriş ücretsiz.

Atatürk Evi Müzesi, Atatürk Evi Müzesi ve Atatürk’ün Adana Ziyaretleri, Adana Gezi Rehberi
Adana Atatürk Evi Müzesi – Atatürk’ün Yatağı

Yeri ise Adana’nın tarihî bölgesinde. Tepebağ yakınındaki Kayalıbağ Mahallesinde. D-400 Karayoluna iki dakika uzaklıkta. Adana Sinema Müzesi‘nin tam yanında. Şehir merkezine 5-10 dakika uzaklıkta. Tren Garı’na 15 dakika, Havaalanı ve otogar ise yarım saat uzaklıkta. Müzenin olduğu yerden Adana Merkez Camii ve Taşköprü de görülmekte. Diğer tarihî eserler de yürüme mesafesinde.